Risicoparagraaf

Op 1 januari 2024 zijn de Wet Kwaliteitsborging Bouwen en de Omgevingswet in werking getreden. De invoering van beide wetten betekent een grote wijziging van het omgevingsrecht en heeft een groot effect op de wijze waarop de gemeente werkt en samenwerkt met partners en medeoverheden. De invoering heeft ook negatieve financiële consequenties waarvan op dit moment nog niet zeker is of en in welke mate het ministerie van Binnenlandse Zaken de financiering van het gewijzigde takenpakket zal invullen. We zijn aangesloten bij de werkgroep monitoring omgevingswet die de effecten de komende jaren in beeld gaat brengen.

Wij hebben de afgelopen tijd onderzoek uitgevoerd naar de financiële effecten en dienstverleningseffecten voor de gemeente Almere en naar mogelijke verhaaloplossingen. Daarover zijn we nadrukkelijk nog in gesprek met de VNG en het ministerie van BZK. Het nadeel hebben we ingeschat op € 1,5 miljoen per jaar. We zijn nog niet klaar met het invoeren van deze wetten. Op 1 januari 2032 moeten beide wetten in volledige omvang zijn ingevoerd. Daarbij gaat het niet alleen om een technische invoering, maar ook moet de wijze van werken (de geest van de wet) in de driehoek stad, organisatie en bestuur goed geborgd worden zodat voor alle partijen helderheid en transparantie ontstaat in de verwachtingen en ambities die we met elkaar hebben. Dit voorkomt financiële risico's en claims gedurende het realiseren van initiatieven. Het goed invoeren van de wetten kost extra geld of er zijn wellicht nog andere onvoorziene financiële effecten.

We hebben in 2024 en 2025 minder vergunningen afgegeven. Dit geldt vooral voor de grote bouwprojecten. Hierdoor lopen de opbrengsten achter. Doordat aantal kleine vergunningen wel op niveau blijft kunen we de flexibele schil niet verder afschalen. Hiermee vervalt de kruisfinanciering van grote bouwprojecten met de kleinere bouwprojecten. Dit financiële effect was niet op deze wijze voorzien en daarom hebben we de risicoreservering dit jaar en vorig jaar aangesproken. De verwachting is dat in 2026 de grote bouwprojecten wel af zullen komen gezien de verwachten woningaantallen van 2028 (meer dan 2.500). Voorzichtigheidshalve houden we het resterende saldo van € 0,5 miljoen nog apart voor onvoorziene risico's.

De komende periode gaan wij nader analyseren in hoeverre er een structureel effect ontstaat door de invoering van de WKB en omgevingswet. Hier zullen wij bij de programmabegroting 2027 op terugkomen.

De gemeente volgt de ontwikkelingen nauwgezet en anticipeert waar mogelijk tijdig op deze ontwikkelingen. Er is ruimte voor bestuurlijke keuzes om dit dekkingsvraagstuk te verkleinen en er is breder aanvullend onderzoek nodig om de daadwerkelijke effecten en alternatieve dekkingsmogelijkheden in kaart te brengen. Hiervoor treden wij ook in overleg met medeoverheden en kijken daarbij ook naar de rol van de Rijksoverheid bij deze belangrijke wetgevingsoperatie. We zijn aangesloten bij de werkgroep monitoring omgevingswet die de effecten de komende jaren in beeld gaat brengen. Ook zijn wij aangesloten bij het onderzoek transitiekosten dat uitgevoerd wordt door KPMG/Cebeon. De resultaten van dit onderzoek hebben nog niet tot concrete vergoedingen geleidt

We hebben onderzoek uitgevoerd naar de effecten voor de gemeente Almere en naar mogelijke verhaaloplossingen. Het nadeel hebben we ingeschat op structureel € 1,5 miljoen. We worden hier tijdelijk voor gecompenseerd door het Rijk. We weten alleen nog niet hoeveel geld we tijdelijk van het Rijk krijgen. We hebben dit nu ingeschat op 3 jaar lang € 1,5 miljoen. Deze effecten hebben we in 2022 al in de begroting verwerkt. In de tussentijd is er geld uit de reserve gehaald voor tegenvallende lege inkomsten. Ook is er een bedrag uit de reserve gehaald omdat de bijdrage van het rijk lager is dan we hadden verwacht. Het resterende saldo van € 0,5 miljoen houden we nog apart voor onvoorziene risico's.